Miasta przyjazne do życia

Na czele listy miast najlepszych do życia brytyjskiego magazynu gospodarczego „The Economist” w 2025 r. znalazły się Kopenhaga, Wiedeń, Zurych – miasta stabilne politycznie, o silnej polityce socjalnej i dobrze rozwiniętej infrastrukturze. Poza publiczną ochroną zdrowia i systemem edukacji oferują swoim mieszkańcom przyjazne zielone przestrzenie, dobrze zorganizowany transport publiczny i rowerowy, a także świetną ofertę rekreacyjną i kulturalną.

Wysoka jakość życia jest też istotnym czynnikiem w rankingu Global Cities Index – firmy doradczej Oxford Economics, w którym przodują ośrodki finansowe, biznesowe i edukacyjne, takie jak Nowy Jork czy Londyn. Ocenie poddawane są tu m.in. strategie zarządzania miastem nastawione na poprawę jakości powietrza, redukcję emisji, obniżanie temperatury, regulację suszy i powodzi, obniżające ryzyko klęsk żywiołowych. To one, zdaniem ekspertów, gwarantują stabilne warunki życia, są podstawą witalności gospodarczej i zapewniają miastu długoterminową odporność.

Znaczenie terenów zieleni

Miasta przyjazne mieszkańcom to te, które rozumieją, że nie da się oderwać dobrostanu ludzi od dobrostanu ekosystemów. Stosują rozwiązania oparte na przyrodzie, które poprawiają samopoczucie i stan zdrowia mieszkańców, na co naukowcy dostarczyli tysiące dowodów. Z opracowania Instytutu Rozwoju Miast i Regionów „O znaczeniu zieleni w miastach” dowiadujemy się, że drzewa, wychwytując pyły zawieszone z powietrza, przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka zachorowania na choroby układu oddechowego. Z kolei zwiększenie bioróżnorodności w miastach odbudowuje siedliska drobnoustrojów wspomagających walkę z wieloma chorobami. Ponadto już sam widok z okna na otaczającą zieleń wystarczy, aby zmniejszyć ból i skrócić okres rekonwalescencji. Profilaktyka zdrowotna oparta na naturze ma więc wymiar sprawiedliwości środowiskowej, co również przebadano. Okazuje się, że umieralność z przyczyn ogólnych i z powodu chorób układu krążenia w grupie o niższych dochodach jest niższa w populacjach zamieszkujących obszary o znacznym udziale zieleni niż w tych bardziej zurbanizowanych.

Kontakt z przyrodą ma również wpływ na nasz nastrój i relacje społeczne. Badania przeprowadzone w Izraelu wykazały, że wzmaga on życzliwość i poczucie wdzięczności, podnosi poczucie komfortu i odporności, zwiększa poczucie celu, znaczenia i przynależności. Jednocześnie tereny zieleni to ważne przestrzenie spotkań, gdzie mieszkańcy chętnie przebywają i mają okazję do poznania sąsiadów. Dłuższe rozmowy powodują większe zainteresowanie ich losem i chęć udzielenia pomocy. To szczególnie ważne w przypadku osób starszych, zagrożonych osamotnieniem. Błękitno-zielona infrastruktura staje się więc ważnym punktem na mapie polityki senioralnej, ale też strategii bezpieczeństwa, o czym przekonuje nas chociażby analiza wpływu zazieleniania pustych działek w Filadelfii. Na obszarze objętym programem zanotowano znaczny spadek poziomu wandalizmu i ataków z użyciem broni palnej. Tereny porośnięte roślinnością przestały być „ziemią niczyją” narażoną na działania przestępcze, a poziom bezpieczeństwa fizycznego mieszkańców w okolicy znacznie wzrósł.